W użytkowanie wieczyste oddawane są grunty stanowiące własność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego i ich związków. Uregulowania dotyczące tego prawa zawarte są w Ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny [tekst jednolity - Dziennik Ustaw z 2001 r., Nr 71, Poz. 733 z późniejszymi zmianami] w Księdze drugiej - Własność i inne prawa rzeczowe, Tytuł II - Użytkowanie wieczyste, art.232 - 243 oraz w Ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [tekst jednolity - Dziennik Ustaw z 2004 r., Nr 261, Poz. 2603 z późniejszymi zmianami].

Użytkownikiem wieczystym gruntu można zostać na dwa sposoby:

• nabywając prawo użytkowania wieczystego bezpośrednio od właściciela czyli Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (najczęściej będzie to gmina)- mówimy wówczas o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz danej osoby. W przypadku nieruchomości zabudowanej oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje równocześnie ze sprzedażą prawa własności budynków i budowli na rzecz użytkownika wieczystego,
• nabywając prawo użytkowania wieczystego w drodze notarialnej umowy cywilno - prawnej od dotychczasowego użytkownika wieczystego (prawo użytkowania wieczystego jest prawem zbywalnym). Również w tym przypadku o ile sprzedawana nieruchomość jest zabudowana, to transakcja sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu połączona jest z transakcją sprzedaży prawa własności budynków i budowli.

Użytkownik wieczysty zobowiązany jest uiszczać na rzecz właściciela gruntu opłaty. W pierwszym przypadku nabywca zapłaci właścicielowi gruntu tzw. OPŁATĘ PIERWSZĄ, a następnie co roku będzie uiszczał OPŁATY ROCZNE. Wysokość opłaty pierwszej jak i opłat rocznych uregulowana jest w art. 71 - 76 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obliczana jest ona jako odpowiedni procent od wartości prawa własności NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWEJ. W drugim przypadku, po zapłaceniu dotychczasowemu użytkownikowi wieczystemu ceny za nieruchomość, nowy użytkownik wieczysty w dalszym ciągu uiszcza opłaty roczne.